In mijn vorige bericht met titel “Ik ben een interne familie man met vele delen” vertel ik over het boek “Introductie to Internal Family Systems (IFS)” van Richard C. Schwartz. Het boek van Schwartz is wat mij betreft een oprecht verhaal van een onderzoek naar hoe het nu precies zit met die stemmetjes in je hoofd en een goede uitleg hoe je hier het beste mee om kunt gaan.
Over het boek “Positieve Intelligentie” van Shirzad Chamine ben ik iets minder positief.
Chamine: “Jouw interne delen zijn jouw vijanden.”
Direct in het eerste hoofdstuk zet Chamine de toon die hij in de rest van zijn boek blijft herhalen: “Jouw psyche is je beste vriend, maar het is ook je ergste vijand.”. Verderop spreekt hij over interne subpersoonlijkheden (die ik vanaf hier benoem als “interne delen”) als interne vijanden: “Tenzij je jouw interne vijanden laat struikelen en zwakker maakt — we noemen deze de Saboteurs — zullen ze hun best doen om jouw te beroven van elke verbeteringen die je maakt.”
Met tactieken als het benoemen van interne delen als saboteurs en ze daardoor in het licht te zetten als vijanden probeert Chamine een scheiding te maken tussen goed en kwaad in de psyche. Hij praat ook over het PQ Brein met daarin de “Sage” of wijsgeer in het zadel, een mooie sprookjesachtige beeldspraak. PQ staat voor “Positieve intelligentie Quotient”, waarover later meer. Daar tegenover staat jouw Overlevingsbrein met “De Rechter” als leider van een verzameling saboteurs. De strijd tussen goed en kwaad is hiermee duidelijk en Chamine bied strategische en tactische wapens voor deze eindeloze strijd.
De eeuwige strijd tussen goed en kwaad met de “Sage” als wijsgeer en leider
Herkenning en erkenning is een eerste stap in ieder helingsproces. Door de interne delen direct als saboteurs te bestempelen en daarmee een oplossing aan te dragen vind ik te oppervlakkig. Ook het uitgangspunt dat de interne delen vijanden zijn en hun enige doel is jou proberen tegen te werken is te kortzichtig naar mijn mening.
Chamine: “Jouw interne delen zijn nutteloos.”
Verderop zegt Chamine: “Tegen de tijd dat we volwassen zijn hebben we deze Saboteurs niet meer nodig.”. Met andere woorden, ze hebben geen waarde. Dat klinkt erg hard en is erg tegenstrijdig met wat Schwartz in zijn IFS theorie zegt.
Natuurlijk hebben interne delen waarde. Ze proberen je ergens voor te behoeden zodat de kans groter is dat je die situatie overleeft. Dat is hun enige doel, jou laten overleven door; weg te lopen, te bevriezen, niks te zeggen of juist je stem te verheffen of agressief te worden en de aanval in te zetten.
Door jouw interne delen te bestempelen als nutteloos en vijandig maak je hun negatieve kijk op dingen en de intensiteit niet minder. Je geeft ze geen podium en laat ze eigenlijk gewoon in de steek. Dit is precies zo’n situatie waardoor het trauma, waarmee je interne delen zijn verbonden, in je onbewuste gegrift staat.
Er zijn geen slechte delen, alleen slechte rollen
Schwartz zegt dat deze interne delen van origine niet vijandig zijn en nog steeds het beste met je voor hebben. Chamine zegt dat je ze moet benoemen en ontmaskeren — en daarmee eigenlijk te kakken zetten — of moet negeren. Dit zijn manieren om ze te ontkrachten volgens Chamine. Schwartz zegt dat er geen slechte delen zijn, alleen slechte rollen. Dit is voor mij de sleutelzin in dit betoog en het grote verschil tussen Chamine’s Positieve Intelligentie en Schwartz’s IFS aanpak.
Waar Schwartz in zijn boek op doelt is nieuwsgierig zijn waarom een desbetreffend intern deel de kop op steekt en hier vragen bij te stellen en met jezelf in gesprek te gaan. Het klopt dat we de rol van saboteur van deze interne delen kunnen missen als kiespijn, maar we kunnen ze nog steeds als signaalfunctie gebruiken. Waarom is dat interne deel opeens actief?
Schwartz zegt dat we de interne delen moeten bedanken voor de waarschuwing en dat ze ons willen beschermen, maar dat we nu volwassen zijn en we onszelf kunnen beschermen en dat het niet meer de verantwoordelijkheid van dat deel is om ons te beschermen. Je mag het interne deel wel uitnodigen om de situatie samen op te lossen. Dit zal het interne deel geruststellen. Dit staat radicaal op Chamine’s aanpak.
De IFS aanpak kun je zien als een pact of broederschap. Samen ga je op reis. Als het moeilijk wordt help je elkaar door in gesprek te gaan.
Door de IFS aanpak zal het interne deel zich gehoord en gezien voelen en de volgende keer misschien iets meer vertrouwen op jouw “Zelf” (zoals Schwartz het noemt. Vergelijkbaar met de “Sage” van Chamine) en daarmee niet zo heftig hoeft te reageren. In deze dynamiek zit de heling die ik bij Chamine totaal mis.
Met de IFS aanpak van Schwartz ga je samen met je interne deel nadenken over een andere rol voor dit specifieke deel. Een intern deel met de rol van een “rechter”, die snel met een oordeel komt, zal bijvoorbeeld de rol van “adviseur” kunnen aannemen. Wel gezien, gehoord en gewaardeerd worden, maar niet eindverantwoordelijk voor de uiteindelijke beslissing. Die neem jij, de volwassen persoon, zelf.
Chamine’s Positieve intelligentie Quotient (PQ)
Een van de stokpaardjes van Chamine is zijn Positieve Intelligentie Quotient. Oftwel PQ. Het zegt zoveel als de verhouding positieve gedachten versus negatieve gedachten. Dus als jij 1 positieve gedachte hebt, en daar tegenover 3 negatieve gedachten, dan heb je een PQ van 25%. Hoe je dit secuur moet meten is mij een raadsel, maar getallen en metingen verkopen natuurlijk goed in een corporate wereld.
Bij een PQ van 75% of hoger is er een omslagpunt en dit is het beoogde doel volgens Chamine. Als je dit kunt bereiken dan zullen jij en jouw team super productief, creatief en succesvol zijn en groeien als kool. Het liefst helpt Chamine je hierbij met zijn website, app en cursusprogramma voor slechts $995.
Gratis Saboteur assessment op Chamine’s website
Wat wel leuk is om te doen is de saboteur assessment op Chamine’s website. Die is gratis en geeft je inzicht in een aantal interne delen zoals Chamine die identificeert (zoals “Hoog Rationeel” of “Het Slachtoffer” of “De Wegloper”). Om de resultaten in te kunnen zien moet je wel je email adres achterlaten en krijg je, na het doen van de assessment, een aantal dagen marketing emails om vooral zijn programma te gaan volgen, dus wees gewaarschuwd.
Conclusie
Als je op een persoonlijke zoektocht bent hoe jouw psyche werkt en daarvoor de tijd neemt die het verdient, raad ik je aan om je meer te verdiepen in het werk van Schwartz dan je te storten op de korte termijn regenbogen en eenhoorns van Chamine. Chamine’s theorie werkt goed aan de oppervlakte en kun je zien als symptoombestrijding, maar zal je interne delen niet helen. Hiermee is Chamine gegarandeerd dat jij tot in lengte van dagen zijn producten blijft afnemen, want tot heling zal het met Chamine’s theorie niet komen. Daar moet je veel meer diepgaand zelfonderzoek en zelfreflectie en zelfpraat voor doen.
Wil je louter inzicht hebben in Chamine’s visie op saboteurs en ze ook in die rol laten bestaan en ben je op zoek naar een systeem wat kan werken voor het verbeteren van jullie team cultuur op korte termijn en aan de oppervlakte dan kun je goed uit de voeten met Chamine’s werk. Het zal zeker tot interessante team dynamiek leiden. Het is maar net wat je zoekt, bij je past en hoeveel tijd en geld je wilt en kunt investeren.