Ik ben een interne familie man met vele delen

Het boek wat ik op dit moment aan het lezen ben is “Introduction to Internal Family Systems (IFS)” van Richard C. Schwartz. Het interessante van de IFS methode is dat je de verschillende emoties die je ervaart aan verschillende interne subpersoonlijkheden gaat toekennen. Dus niet enkel het innerlijke kind, of puur de emotie als een stemmetje, of archetypes als theorie, maar een aantal volledige, onafhankelijke persoonlijkheden — elk met een eigen leeftijd, talent en temperament — waarmee je in gesprek kunt gaan.

Stemmen in je hoofd

Dit klinkt natuurlijk een beetje vaag, stemmen in je hoofd, dat riekt naar schizofrenie. Dit wordt in onze cultuur als aandoening bestempeld en dat wil je natuurlijk niet, toch? Nee, dat wil je niet, want dan ben je niet normaal. Maar toch is het een interessante gedachte dat dit bij iedereen zo werkt. Het opmerkelijke is ook dat het een heel complex aan subpersoonlijkheden is die ook kunnen samenspannen of met elkaar in conflict kunnen zijn.

70.000 Gedachten per dag

Dagelijks gieren er bij elk mens zo’n 70.000 gedachten door het hoofd. Onvrijwillig. 40.000 daarvan zijn negatief. Aan slechts een aantal van deze dagelijkse gedachten kun je aandacht geven en ze overdenken. Op heel veel van deze gedachten geef je onbewust antwoord. Je bent dus voortdurend met jezelf in gesprek. Je ziet een jurkje en je denkt “Oeh, leuk! Zal ik het kopen? Nee joh, je kunt niet elk jurkje kopen wat je leuk vindt! Waarom niet? Als ik dat nou leuk vind? En het is nog in de aanbieding ook! Oeh, daar heb je een punt. Wat, 50% korting?! Een koopje!” Best gezellig, in je hoofd.

In gesprek met jezelf

Als je, bij het zien van een jurkje, al onbewust met jezelf in gesprek gaat, waarom zou je dat dan niet bewust kunnen bij andere emoties? Als je ergens bang voor bent, of als je bevriest in een sociale situatie. Laat je niet direct leiden, maar sta er even bij stil en wees nieuwsgierig wat er binnenin gebeurt. Waarom reageer je zo? Waar ben je bang voor? Is dat terecht? Ga in gesprek met jezelf!

Meerdere delen

In het eerste hoofdstuk wordt de sluier al een beetje opgehaald dat onze persoonlijk uit meerdere “delen” (parts) bestaan. Subpersoonlijkheden. Dus niet een ui, met vele lagen, maar een knoflook met vele delen.

Ik vind het Engelse “parts” ook mooier omdat dit ook de betekenis van “rol” kan hebben. Een subpersoonlijkheid speelt eenzelfde rol, altijd. Daar is dat deel voor in het leven geroepen. Delen die, door (traumatische) ervaringen uit onze jeugd, vast zijn komen te zitten in die ervaring en ons, vanuit die ervaring, keer op keer blijven herinneren aan de manier om te overleven in die specifieke situatie. Die subpersoonlijkheden proberen ons in het hier en nu nog steeds te helpen overleven.

Uitvergroot

Die subpersoonlijkheden kunnen behoorlijk overweldigend zijn en soms groot en temperamentvol of dwingend overkomen. Als een corrigerende vader of niet-liefhebbende moeder, manager, bodyguard of brandweerman die alles wel even komt blussen. Door deze subpersoonlijkheden hun gang te laten gaan (je laten corrigeren, of het je gezegd laten worden) of dit juist actief tegen te werken of uit de weg te gaan of weg te stoppen laat je deze delen hun grootheid en kracht behouden.

Wees nieuwsgierig

Zodra je vanuit jouw “zelf” nieuwsgierig bent naar welk deel (traumatisch vastgevroren kindsdeel) dit is en met compassie gaat benaderen zul je ervaren dat dit deel helemaal geen groot monster is, maar een klein, angstig kind wat zich groter voordoet dan het daadwerkelijk is. En dit deel van jezelf probeert je te helpen door je mee te nemen in die angst. Want als ze je net zo bang kunnen maken, dan luister je misschien en zul je overleven.

Kalmeren

Het is de kunst om dit deel te kalmeren en te bedanken dat ze je willen helpen op dat moment. De uitdaging is dan om te zeggen dat je ze op dat moment niet nodig hebt. Dat je volwassener bent geworden en dat je dit gewoon aan kunt. Zij zijn daar niet (meer) verantwoordelijk voor. “Maar super bedankt dat je aan me denkt en me wilt beschermen. Hartstikke lief. Zullen we het anders samen doen?”

Inside Out

De films “Inside Out” en “Inside Out 2” laten dit hele proces super goed zien. Althans, niet de gesprekken die de hoofdpersoon met de delen voert, maar wel het process van het ontstaan van deze delen en het vastvriezen en herinterpreteren van traumatische gebeurtenissen en kernwaarden, etc. Ik ga deel 1 weer een keer kijken en met het hele gezin naar deel 2 in de bioscoop!

Maar eerst nog even het boek “Introduction into Internal Family Systems” uitlezen 🤓