Woorden hebben altijd een dubbele betekenis

Een van onze voornaamste manieren om te communiceren is taal. Hoewel er bij interactie tussen twee mensen natuurlijk ook een grote portie non-verbale communicatie bestaat kun je alleen met taal een complex idee of gedachte overbrengen. Verpakt in een heel verhaal, een paar zinnen of slechts enkele woorden.

Zelf nadenken

Zoals je misschien hebt kunnen merken vind ik het leuk om teksten te schrijven waar je zelf over na moet denken. Er zit vaak een dubbele bodem in. Of de zin op zichzelf ziet er bekend uit, maar lijkt er een woord verkeerd te zijn geschreven.

Zo heeft Filosofie Magazine de slogan “Filosoferen is makkelijker als je denkt”. Bij de taalpolitiemannen en -vrouwen onder ons gaan de haren hiervan direct overeind staan. Taaltechnisch is “makkelijker als je denkt” niet de meest logische zin. “Het moet natuurlijk ‘makkelijker DAN je denkt zijn’,” zeg je trots. “Wat super suf! Ik ga de redactie bellen!”. Maar 3 tellen later snap je ‘m. En dat is precies wat ik wil bereiken met mijn tegeltjeswijsheid. “Zelluf nadenken!”. Maar goed, ik dwaal af. En dit is niet de dubbele betekenis van woorden waar ik hier op doel.

Zoeken naar woorden

Als je iets wilt gaan eten, of je wilt weten hoe laat het is, of je vraagt naar iemands naam of wanneer hij of zij jarig is, dan is communiceren super simpel. “Zullen we uit eten gaan vanavond?”. Ja of nee, met of zonder argumentatie is hier een prima antwoord op. Lastiger wordt het wanneer je een gevoel of emotie onder woorden probeert te brengen. Of een idee. Of iets wat je graag wilt bespreken met de ander. Dan moet je eerst jezelf gaan overtuigen dát je iets wil gaan zeggen. Het moment moeten geschikt zijn. De context waarin je het vertelt ook. En dan moet je natuurlijk op zoek gaan naar de juiste woorden.

De dubbele betekenis

Elk woord wat nodig is om jouw gevoel uit te drukken heeft een bepaalde betekenis voor jou persoonlijk. Als je het hebt over liefde, je vader, werk, geld. Alles heeft voor jouw een bepaalde waarde. Jij vindt liefde bijvoorbeeld moeilijk. Je vader is misschien een norse man. Werk is voor jou een worsteling en iets wat je moet doen om te overleven en geld vind je heel belangrijk.

Met al deze woorden dicht jij mooie zinnen die naar jouw inzicht goed verwoorden wat je graag wilt overbrengen. En dan komt het, bij elk woord wat jij uitspreekt vindt de luisteraar onbewust direct de waarde en associaties die voor hem of haar bij deze woorden horen. Liefde is voor deze persoon misschien makkelijk en altijd onvoorwaardelijk. Zijn of haar vader kan zijn overleden. Werk kan super inspirerend zijn voor deze persoon en geld helemaal niet belangrijk. Het beeld wat jij met jouw woorden en zinnen creëert kan dan totaal verkeerd overkomen.

De uitdaging

En hier zit natuurlijk de uitdaging en complexiteit van communicatie. Als je samen op één lijn zit, of je kent elkaar al jaren en je weet welke woorden welke betekenis hebben voor de ander dan kun je rekening houden met elkaar in de manier van communiceren en de keuze van bepaalde woorden. Het is natuurlijk ook een mooi bruggetje om elkaar beter te leren kennen en begrijpen wanneer je niet op één lijn zit. Wat betekent liefde voor jou? Wat betekent liefde voor de ander?

Woorden die voor jou heel veel betekenis hebben kunnen voor de ander iets heel anders betekenen. Wanneer je de communicatie open houdt en duidelijk communiceert wat datgene wat de ander zegt voor jou betekent dan blijf je van elkaar leren en leer je elkaar steeds beter kennen. Als je krampachtig vasthoudt aan jouw eigen woordwaarde en overtuigt bent dat de ander dit verkeerd ziet dan gaat de communicatie natuurlijk goed mis. Dan ben je niet aan het verbinden, maar aan het losmaken.

Oefening baart kunst

Als je niet echt een prater bent (zoals ik) dan is het best lastig om dit soort gesprekken te starten. De kans is groot dat je dit soort gesprekken uit de weg gaat, misschien omdat het voor jou gewoon lastig is om jezelf te uiten.

Wat dan erg fijn werkt om met elkaar in gesprek te blijven zijn kaartspellen met vragen. Op de website vertellis.nl kun je er een paar vinden in verschillende thema’s. Hun visie is “Zoveel mogelijk mensen dichter bij zichzelf en elkaar brengen” en dat lijkt mij een mooi streven. Deze kaarten met vragen zijn ook erg leuk om te doen met je hele gezin. Het is ook erg makkelijk om zelf van te voren wat leuke vragen te bedenken die je met elkaar kunt bespreken.

Veel vraag en antwoord plezier!